Healthy Recipes : ગુજરાતી ઘરમાં મહેમાન આવે કે પર્વનો દિવસ હોય, મીઠાઈનો કોઈક ને કોઈક ફર્મા તો બંધાય જ. લાડુ, પેડા, ઘારી, સુખડી, મગસ… આ નામો સાંભળતા જ મોંમાં પાણી આવી જાય. પણ સાથે સાથે મનમાં એક ડર પણ હોય છે – “આમાં ખાંડ કેટલી હશે?” ખાસ કરીને જો ઘરમાં કોઈ ડાયાબિટીસના દર્દી હોય, અથવા તો વજન ઘટાડવાના પ્રયાસમાં હોય, તો આ મીઠાઈઓ ખાવી એ એક ચેલેન્જ બની જાય છે.
પણ હવે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. આપણે આપણી પરંપરાગત ગુજરાતી મીઠાઈઓનો સ્વાદ એકદમ જળવાઈ રહે, પણ તેમાં ખાંડ ન નાખીએ તો શું? ચાલો, આજે આપણે આવી જ કેટલીક સરળ અને હેલ્ધી રીતો જોઈએ, જેનાથી તમે ઘરે જ “સુગર-ફ્રી” ગુજરાતી મીઠાઈ બનાવી શકો.
ખાંડને શું આપીએ વિદાય? મીઠાશના નેચરલ સોર્સ
સૌથી પહેલા તો એ સમજી લઈએ કે ખાંડ વગર મીઠાશ ક્યાંથી લાવવી? આ માટે આપણી પાસે કુદરતી વિકલ્પો છે, જે માત્ર મીઠાશ જ નથી આપતા, પણ પોષણ પણ આપે છે.
- ખજૂર: આ તો સૌથી બેસ્ટ ઓપ્શન છે. ખજૂરને થોડા સમય પાણીમાં પલાળીને તેની પેસ્ટ બનાવી લો. આ પેસ્ટ તમે લગભગ કોઈપણ મીઠાઈમાં ખાંડની જગ્યાએ વાપરી શકો છો. લાડુ હોય કે હલવો, ખજૂર એક અલગ જ કારામેલ જેવો સ્વાદ આપે છે.
- ગોળ (જેરી): ગોળ પણ ખૂબ સારો વિકલ્પ છે. હા, તેમાં પણ કુદરતી શુગર હોય છે, પણ રિફાઈન્ડ ખાંડ કરતાં તેમાં આયર્ન અને મિનરલ્સ વધારે હોય છે. તમે ગોળને છીણીને અથવા થોડું પાણી ગરમ કરીને તેની ચાસણી બનાવી શકો છો. તલના લાડુ હોય કે મગસ, ગોળ તો જાણે એના માટે જ બન્યો છે!
- કિસમિસ: ખજૂરની જેમ કિસમિસને પણ પીસીને પેસ્ટ બનાવી શકાય. તેનાથી મીઠાઈમાં થોડો ખાટો-મીઠો સ્વાદ આવે છે, જે ખૂબ મજેદાર લાગે છે.
- મધ (Madhu): મધ તો મીઠાશનો સૌથી જૂનો સાથી છે. પરંતુ યાદ રાખો, મધને ક્યારેય વધારે ગરમ ન કરવું. જો તમારી રેસીપીમાં ઠંડા મિશ્રણમાં મીઠાશ ઉમેરવાની હોય, તો મધ એકદમ સરસ રહેશે.
હવે જાણો થોડી સરળ રીતો
ચાલો, હવે આપણે ઘરની બનતી કેટલીક સામાન્ય ગુજરાતી મીઠાઈઓને સુગર-ફ્રી કેવી રીતે બનાવવી તેની સરળ રીતો જાણીએ.
1. ખજૂર-ડ્રાયફ્રુટના લાડુ (ખાંડ વગરના):
આ તો સૌથી સરળ રીત છે. એક વાસણમાં બારીક સમારેલા બદામ, પિસ્તા, કાજુ, નારિયેળના બૂરા અને ખસખસ લો. હવે 7-8 ખજૂરને પાણીમાં નરમ કરીને તેની પેસ્ટ બનાવો. આ પેસ્ટ ડ્રાયફ્રુટ્સમાં મિક્સ કરો, જરૂર લાગે તો થોડું ગરમ દૂધ ઉમેરો. બધું બરાબર મિક્સ કરીને નાના-નાના લાડુ વાળી લો. આ લાડુ ખાવામાં એટલા મીઠા લાગશે કે કોઈ કહેશે પણ નહીં કે તેમાં ખાંડ નથી.
2. સિંગતેલના ગોળના લાડુ:
ઠંડીની સિઝનમાં સિંગતેલના લાડુ તો ઘરે ઘરે બને છે. ખાંડની ચાસણી ન બનાવતા, તેની જગ્યાએ સારો ગોળ લો. ગોળને થોડા પાણીમાં ગરમ કરીને ચાસણી બનાવો. (એક તારની ચાસણી બનાવવાની જરૂર નથી, બસ ગોળ ઓગળી જાય એટલે ઉતારી લો). હવે આ ગરમ ચાસણીમાં શેકેલા સિંગતેલ અને તલ નાખીને મિક્સ કરો. થોડું ઠંડુ થાય એટલે હાથે વાળીને લાડુ તૈયાર. આ લાડુનો સ્વાદ તો જબરદસ્ત આવે છે અને સાથે સાથે શરીરને પણ ગરમી મળે છે.
3. સુગર-ફ્રી મગસ (મગની દાળની મીઠાઈ):
મગસ બનાવવી થોડી કળાત્મકતાનું કામ છે, પણ તે સુગર-ફ્રી બનાવવી મુશ્કેલ નથી. મગની દાળને પીસીને તેમાં ઘી નાખીને સારી રીતે શેકી લો. હવે તેમાં ખજૂરની પેસ્ટ અને થોડું દૂધ નાખીને સતત હલાવતા રહો. જ્યારે મિશ્રણ ઘટ્ટ થઈ જાય અને ઘી છૂટું પડવા લાગે, ત્યારે તેને થાળીમાં પાથરી લો. ઠંડુ થાય એટલે ટુકડા કરી લો. આ મગસ ખાવામાં એકદમ સોફ્ટ અને ટેસ્ટી બને છે.
4. નારિયેળ સુખડી:
નારિયેળની સુખડી તો બહુ જલ્દી બની જાય છે. એક કડાઈમાં ઘી ગરમ કરો, તેમાં તાજા નારિયેળના બૂરા નાખીને હળવા હાથે શેકો. હવે તેમાં ગોળનો ભૂકો અથવા ખજૂરની પેસ્ટ નાખો. સતત હલાવતા રહો જેથી નીચે બળે નહીં. જ્યારે મિશ્રણ ઘટ્ટ થઈ જાય, ત્યારે ઘી લગાવેલી થાળીમાં પાથરી લો અને ઠંડુ થાય એટલે ટુકડા કરી લો. ઈચ્છા હોય તો તેના પર થોડા પિસ્તાના ટુકડા વેરી દો.
થોડી ધ્યાન રાખવા જેવી વાતો
- ટેક્સચરનું ધ્યાન રાખો: ખજૂર અને ગોળની પેસ્ટ ખાંડ કરતાં ભેજવાળી હોય છે, એટલે તમારી મીઠાઈ થોડી નરમ બની શકે છે. જો લાડુ વાળતી વખતે મિશ્રણ ચીકણું લાગે, તો તેમાં થોડુંક વધારે બૂરો (નારિયેળ બૂરો) અથવા દાળનો ભૂકો મિક્સ કરી શકો છો.
- મીઠાશ ચાખીને વાપરો: કુદરતી સ્વીટનર્સની મીઠાશ અલગ-અલગ હોય છે. ખજૂર જેવી છે તેવી, ગોળ જેવો છે તેવો. એટલે પહેલા થોડું ઓછું નાખીને ચાખતા જાઓ અને પછી તમારા સ્વાદ પ્રમાણે એડજસ્ટ કરો.
- તાજગીનો આનંદ માણો: આ મીઠાઈઓમાં પ્રિઝર્વેટિવ્સ નથી હોતા, એટલે તે ઝડપથી બગડી શકે છે. શક્ય હોય તો એક-બે દિવસમાં જ ખાઈ જાઓ, અથવા ફ્રિજમાં સ્ટોર કરો.
તો શું વિચારો છો? આ વારના પર્વે તમે પણ આ ટ્રાય કરી જુઓ. ઘરના મોટેરાઓને પણ આ મીઠાઈ ખવડાવો અને તેમના ચહેરા પર આવતી સ્મિત જુઓ. આ રીતે આપણે આપણી પરંપરાને પણ સાચવી શકીએ છીએ અને સ્વાસ્થ્યનું પણ ધ્યાન રાખી શકીએ છીએ. સ્વાદ અને સ્વાસ્થ્ય બંનેનો આનંદ લો અને બીજાને પણ લેવા પ્રેરણા આપો.
આ પણ વાંચો : આયુર્વેદિક સવારની 5 સરળ આદતો | 2026માં તંદુરસ્ત શરૂઆત
